نگاهی اجمالی به ناقص سازی "ختنه" زنان و دختران

تنظیم/ گیسو یاری
ششم فوریه یا 17 بهمن هر سال مصادف است با روز جهانی مبارزه باختنه یا ناقص سازی زنان. براساس گزارش های جهانی، در هر10 ثانیه در جهان یک دختر ختنه می شود و تاکنون بالغ بر 200 میلیون زن در بیش از 30 کشور جهان به همین روش در جهان ناقص شده اند.

در هر 10 ثانیه در نقطه‌ای از دنیا دختری را ختنه می‌کنند. و این امر غیر انسانی سرآغاز زندگی پردردی برای زنان و دختران تلقی میشود. عفونت، درد و ناباروری، تنها برخی از پیامدهای ختنه زنان‌اند.

ختنه دختران که در مجامع علمی از آن با عنوان ناقص سازی جنسی زنان یاد می شود، عملی است که همچنان در بسیاری از کشورهای جهان انجام می گیرد. بیشتر مخاطبینی که از ختنه دختران کم و بیش اطلاعاتی دارند گمان می کنند که این عمل بیشتر در آفریقا انجام می شود و سنتی منسوخ شده است.

ختنه دختران فرهنگی است که توسط خود زنان ادامه پیدا می کند. اگر چه ریشه های قطع آلت جنسی زنان خواست مردان است اما این همکاری بین زنان و مردان است که ختنه را زنده نگه داشته است. تا کنون هیچ گزارشی در ایران مبنی بر اینکه ختنه دختران توسط پزشک، ماما یا پرستاران تحصیل کرده انجام می گیرد، منتشر نشده است. داده ها در پژوهش های محدودی که در ایران صورت گرفته است نشان می دهد که بیشتر دختران توسط زنان بومی ختنه می شوند. زنان جراح بومی که شیوه های مختلف ختنه دختران را به طور موروثی فرا گرفته اند با القابی مانند دایه، مامای محلی، ملا و غیره وظیفه ختنه کردن دختران را پذیرفته اند. اغلب آن ها زنانی پیر هستند که سال های دور از مادران و مادربزرگان و اقوام نزدیکشان این سنت را یادگرفته اند. آنچه در دوران معاصر اهمیتی ویژه دارد توجه به این نکته است که فرآیند دایه شدگی همچنان ادامه دارد. دایه شدگی را می توان فرآیندی تعریف کرد که در آن زنی با خواست خود، اشتیاق اجتماعی، مرگ دایه پیشین، کهولت و کسالت دایه پیشین و عوامل متعدد دیگری مسئولیت "مثله کردن دختران -ختنه" را می پذیرد و پس از مدتی در میان سایر زنان شناخته می شود. فرآیند دایه شدگی ممکن است کم و بیش هر 40 سال یک بار اتفاق بیفتد. بنابراین در روستاهایی دایه های جوانی هم پیدا می شوند که به تازگی مسئولیت ختنه را پذیرفته اند.

زن جراح به همراه چند زن دیگر (در بیشتر موارد مادر دختران است) به عنوان دستیار یا کمک کننده، عمل را بر روی دختران انجام می دهند. زنان دستیار برای کاهش جراحات وارده به دختر حین عمل، دست و پاهای دختر را محکم نگه می دارند و مانع از حرکات اضافی دختر می شوند. در مواردی هم گزارش شده است که بریدن بخشی از اندام تناسلی زنان توسط نزدیک ترین فرد آن ها صورت می گیرد. این نزدیک ترین فرد می تواند مادر، خاله، عمه و یا مادربزرگ باشد.

ختنه دختران در ایران معمولاً با تیغ صورت تراشی و بدون استفاده از بی حسی یا بیهوشی انجام می شود. کمتر دیده شده است که دایه ها از وسیله های برنده ی دیگری استفاده کنند. این زنان برای ضد عفونی کردن محل بریده شده روش های گوناگونی دارند. آن ها اغلب از بتادین استفاده می کنند اما در نقاطی که دسترسی به مواد ضد عفونی نیست از خاکستر آتش یا پارچه، دود سقز و یا خاک طبیعی نیز استفاده می شود.

آژانس کودکان سازمان ملل (یونیسف)اعلام کرد که 200 میلیون دختر در جهان ختنه ( مثله کردن اندام جنسی) قرار گرفته اند. بیشتر این قربانیان از کشورهای آفریقایی و خاورمیانه هستند و نیمی از آنها از کشورهای مصر، اتیوپی و اندونزی هستند.

بر اساس گزارش یونیسف، 30 کشور درگیر ختنه دختران هستند و اکثر دختران پیش از سن پنج سالگی ختنه می شوند اما در یمن 85 درصد دختران در نخستین هفته پس از تولد ختنه می شوند.

با وجور اینکه آمارهای دقیقی از میزان ختنه دختران در ایران در دسترس نیست، اما نتایج یک پژوهشجامع بر ختنه زنان در ایران نشان می دهد که با اینکه روند ختنه در ایران رو به کاهش است اما در استان هرمزگان، کرمانشاه، کردستان و آذربایجان غربی هنوز این عمل انجام می شود.

در حالی که در بسیاری از کشورهای توسعه یافته این عمل به لحاظ قانونی ممنوع و شامل مجازات کیفری میدانند، در برخی از کشورهای در حال توسعه بخصوص در آفریقا و خاورمیانه نه تنها ختنه زنان صورت می‌گیرد بلکه بسیاری در پی آنند تا با ورود آن به قانون اساسی، این مسئله را به صورت یک امر اجباری در مورد زنان درآورند.

براساس گزارش سازمان جهانی بهداشت ختنه کردن زنان به چهار شیوه صورت می‌گیرد

برداشتن کلی یا جزئی کلیتوریس

برداشتن کلی یا جزئی کلیتوریس و لب‌های کوچک فرج همراه یا بدون بریدن لب‌های بزرگ

هرگونه تنگ کردن مجرای مهبل با ایجاد یک مهر و موم پوششی با قطع کردن لب‌های کوچک فرج و یا بزرگ فرج همراه یا بدون بریدن کلیتوریس

هرگونه عمل آسیب‌زای دیگری مانند سوراخ کردن، سوزن زدن و شکافتن

یکی از مهمترین اهداف ختنه زنان سرکوب جنسی و ممانعت کردن از خیانت است، چرا که زنانی که تحت این عمل قرار می‌گیرند از رابطه جنسی لذت کامل نمی‌برند و در برخی رابطه جنسی همواره با درد همراه است.

برخی از پژوهش‌ها حاکی از آن است که ختنه زنان نه تنها ضامن وفاداری آنان به شریک زندگیشان نیست، بلکه به دلیل لذت نبردن از رابطه جنسی این زنان همواره به دنبال شرکای جنسی دیگری هستند و یا به خیالبافی ذهنی روابط جنسی ایده‌آل و عاشقانه را خیالبافی می‌پردازند.

زنان قرن ها تنها به دلیل یک سری تعصبات بی مورد و بی منطق مورد اذیت و آزار قرار گرفته اند اما هر چه زمان به پیش رفته از میزان مشکلات زنان در جهان کاسته شده و این به دلیل تلاش و کوشش مداوم خود زنان در راه احقاق حقوقشان بوده است. از این رو زنان آگاه جامعه باید هر چه بیشتر تلاش کنند تا سایر مشکلات خود را نیز رفته رفته در مسیری صلح آمیز رفع نمایند و در این راه از همکاری و مساعدت مردان آگاه نیز باید بهره مند باشند.

گفتنی است، مجمع عمومی سازمان ملل در دسامبر 2012 به صورت متفق‌القول قطعنامه‌ای را تصویب کرد و از تمامی کشورها خواست تا ختنه کردن زنان و دختران را متوقف کنند. یکی از اهداف جدید سازمان ملل که سپتامبر سال گذشته میلادی مد نظر قرار گرفت حذف چنین اقدامی تا 2030 است. ضمنا، سازمان بهداشت جهانی نیز این امر را غیر قانونی اعلام کرده است.

 



AM:10:00:07/02/2019




‌ ‌ 611 ‌‌بار دیده شده‌‌