حذف صفرها راە گریز یا راە حل؟

ن/ بیژن قبادی

روز چهارشنبە نهم مردادماە کابینەی حسن روحانی لایحەای برای ارائە بە مجلس شورای اسلامی را از تصویب خود گذرانید کە بە موجب آن چهار رقم صفر از روی اسکناس برداشتە و پول ملی ایران از ریال بە تومان ارتقاء یابد. اما باید دید کە در واقع ارتقاء است و یا سقوط بە نازلترین درجەی ممکن؟ هرچند کە این اولین باری نیست کە چنین بحثی بە میان می‌آید و چنین لایحەای بە مجلس می‌رود، اما اینبار شرایط بە مراتب فاجعەبارتر از حد تصور است. بە باور من اینبار باتوجە بە اوضاع نابسامان اقتصادی ایران و در منگنە قرار گرفتن کل حاکمیت اسلامی در گرداب بی‌امان اقتصادی، سیاسی، بین‌المللی، اجتماعی و غیرە، با ادا و اطوار خاصی و این میز و آن میز و این اتاق و آن اتاق بردن و چند ارگان گردانیدن و جرح و تعدیلی صوری و فرمالیتە، نهایتا با موافقت خامنەای این لایحە با ریزش صفرها و آنکارد ویژە رقم اول، از زیر تیغ جراحی و قیچی و شانەی آرایشگر بیرون خواهد آمد.

در ٥٩ سال گذشتە یعنی از سال ١٩٦٠ میلادی تا بە امروز ٧١ کشور در جهان اقدام بە حذف صفر از پول ملی خود نمودەاند. نە این مورد اولین ومورد است و نە ایران اولین کشور کە اقدام بە این کار می نماید. اما باید دید چند درصد از کشورهاییکە دست بە این اقدام زدەاند، موفق بودە و از بحران رستەاند؟ در کشورهای پیرامون و منطقەای چند کشور اقدام بە این کار نمودەاند اما فقط سەکشور ترکیە، رومانی و اسرائیل بە نتیجە مناسب دست یافتەاند. و همین طرح در کشورهای زیمبابوە، آرژانتین، برزیل، یوگسلاوی سابق، آنگولا، نیکاراگوئە، کنگو و .... از یکبار تا پنج بار اقدام بە حذف صفر از پول ملی خود گرفتە اما داستان همچنان باقی است.

حذف صفر یا صفرها از پول ملی معمولا بعداز از سرگذرانی بحرانها و اعتراف عملی با ناکارآمدی سیاست پیشین اقتصادی و پی‌ریزی طرح و راهکارهای مدرن و کارشناسانەی اقتصادی و لحاظ نمودن توان، پتانسیل و استعدادهای خود آن کشور صورت می‌گیرد برای خیزبرداشتن و جهشی مناسب و فاصلە گرفتن از رویکرد پیشین خود و وداع با آن. اما در ایران منوال بە گونەای دیگر است. ایران با کدام طرح و برنامە و بهرەگیری از کارشناسان و دانش روز اقدام بە حذف صفرها نمودە است؟

کدامین شاخص‌ها بیانگر رستن ایران از بحران است کە برای ایجاد انگیزە، امید، خیزش و سرازیر شدن سرمایەگذاری خارجی و یا ریسک سرمایە گذاران داخلی را توجیە بکند؟

نبود موادخام، تعطیلی کارخانە و کارگاهها، خروج شرکتها و سرمایەگذاران خارجی از ایران، کاهش صادرات نفت تا زیر یکصدهزار بشکە در روز کە در مروری واقعبینانە جبران هزینەی استخراج، استهلاک ماشین‌آلات و ابزار استخراج، حمل و نقل و مخارج مرتبط هم نمی‌تواند باشد. حال سقوط انگیزە ماندن و روحیەی‌کار، فرار نخبەگان و صاحبان سرمایە و عدم سرمایەگذاریهای خارجی در ایران کە همگی ناشی از سیاست‌ها، عملکرد و شیوەی تعامل رژیم حاکم بر ایران با خود مردم ایران، و تمامی جهانیان است را بە آن اضافە نمائیم.

اقدام بە چنین کاری در این برهە نە اینکە راە حل برون رفت ایران از این مخمصەی خودساختە نیست، بلکە برعکس بحران را عمیقتر خواهد نمود. هدف دولت از پیش کشیدن این موضوع می‌تواند زمینە ساز چاپ اسکناس جدید باشد کە با این بهانە صورت می گیرد تا بە بازار تزریق کند و چند صباحی سور بر موج بحث و حدیثهای پیرامونی در میان ایرانیان باشد و تا ستونی دیگر و ترفندی دیگر و فرجی دیگر.



PM:12:43:01/08/2019




‌ ‌ 637 ‌‌بار دیده شده‌‌