علل وقوع پدیده خودزنی در نوجوانان و راهکارها

تنظیم: فرمیسک چاشنیگر

ناکارآمدی نظام سیاسی ایران در سال های اخیرباعث بروزمشکلات عدیده ای درساختار اجتماعی گردیده .

ازجمله نا به هنجاری های مختلف یکی خودزنی (آن هم درسنین پایین رشد جمعیت) است که به کرات می توان علائم و نشانه هایش را در ظاهر نوجوانان مشاهده کرد. این پدیده پس از وقوع در باطن افراد نیز باعث بروز تنش های غیر معمول می گردد.

باید اضافه کرد که برمبنای تعریف اهل دانش روان شناسی؛ خود زنی به آن معناست که فرد آگاهانه به بدن خود آسیب می رساند و موجب وارد شدن جراحت به بدن می شود به گونه ای که به خود کشی منجر نمی شودولی اثرات ظاهری آن باقی می ماند.

این پدیده در هنگام غلبه بر هیجانات درونی در این سنین رخ می دهد وخودآگاهی به آن معنا که درک عمیقی از حادثه وجود دارد، نقش عمده ای در بروز آن ایفا نمی کند . از این منظر می توان گفت که خودکشی و عواقب آن می تواند یک یا دوبار در زندگی فرد بروز یابد و خودزنی بر خلاف این تعریف بارها و بارها در رساندن آسیب جسمی به فرد تکرارمی شود.

ضمن آنکه باید تاکید کرد که در خود زنی قصد بر پایان دادن به حیات نیست و فرد سعی درجلب توجه دیگران و تخلیه هیجانات خود دارد.

سوال اینجاست که ریشه های این نابسامانی رفتاری از کجاست؟

جدای از ناکارآمدی مدیریت اجتماعی که وظیفه متولیان امر و دست اندرکاران مسائل تربیتی است؛ این آسیب دلائل روانی و فردی دیگری را هم در خود جای داده. از آن جمله به این دلایل می توان اشاره کرد؛ 1- تنش اضطراب برای رهایی از فشار روانی 2- افسردگی حاصل از بدبینی به خود و خود کم بینی 3- خشم حاصل از یک موضوع عصبی کننده که فرد به جای توان آسیب رسانی به دیگران، به خود آسیب می زند 4-  درد حاصل از بروز یک پدیده که موجب فشار روانی و درونی می شود 5-  مشکل ارتباط برقرار کردن با دیگران و ناتوانی درین موقعیت یا طرد شدن از سوی دیگران 6-  و در نهایت جلب توجه برای بازپس گیری مثبت رفتاری و استحقاق دریافت پاداش که عکس آن اتفاق بیافتد و فرد سرخورده شود.

همچنان که اشاره شد خود زنی می تواند در شکل های متفاوتی بروز یابد، رفتارهایی مانند؛ حک کردن روی پوست ؛ داغ کردن نقاط مختلف بدن؛ کندن پوست یا مو؛ بریدن نقطه ای از بدن؛ گاز گرفتن خود.

برخی نوجوانان ناخودآگاه با این رفتار سعی بر ناکارآمدی والدین خود دارند که در مقابل خواسته های آنان مقاومت نشان داده می شود . این افراد می توانند دارای اختلال رفتاری باشند که در آن موقعیت با مشاوره و مراجعه به روان شناس می توان از این آسیب آنان را مطلع و درمان کرد.

حال باید پرسید که در مقابل این پدیده رفتاری پس از وقوع چه باید کرد؟

ابتدا باید اشاره کرد که والدین در هنگام بروز این حادثه خونسردی خود را حفظ کنند و مطمئن باشند که این اتفاق با شتاب زدگی درمان نمی شود ؛ سپس باید واقعیت را پذیرفت که این حادثه رخ داده و باید درمان شود ؛ شناختن احساسی که باعث بروز این عمل شده نیز می تواند به درمان آن کمک شایان توجهی بکند ؛ باید خود و فرد آسیب دیده را تسکین داد و مدیریت درست را پیشه کرد تا از چارچوب درمانی خارج نشد.

در نهایت پس از این اتفاق والدین یا افرادی که در نزدیک ترین موقعیت نسبت به فرد آسیب دیده هستند باید بدانند که توجه بیش از حد می تواند تاثیری معکوس برجای بگذارد.

والدین باید برای جایگزین کردن این حوادث راهکارهای متعددی را به نوجوان خود آموزش دهند . این راهکارها می تواند فعالیت ورزشی یا هنری و تفریحی را شامل شوند که به اقتضای سنین و شخصیت افراد باید تجویز و پیشنهاد شود.

باید این نکته را نیز متذکر شد که مراجعه به روان شناس و مشاوربر خلاف آموزه های غلط سنتی که جامعه گاهی به فرد تحمیل می کند (به طور مثال عده زیادی برین باورند که مراجعه به روان شناس نشانه دیوانگی ست!) می تواند بهترین گزینه برای درمان باشد.



AM:08:52:20/10/2019




‌ ‌ 515 ‌‌بار دیده شده‌‌