افزایش شکاف طبقاتی در ایران

تنظیم: گیسو یاری

آسونیوز- افزایش میزان نابرابری در توزیع درآمد و ثروت و بالا رفتن اختلافات طبقاتی حاصل بررسی آمارهای رسمی است.

باوجود اینکه دولت از رشد اقتصادی می گوید آمارها از افزایش ضریب جینی و بیشتر شدن شدن فاصله طبقاتی حکایت دارد.

شاخص ضریب جینی برای سنجش میزان نابرابری در توزیع درآمد و ثروت در یک جامعه آماری استفاده می‌شود و رقم آن هر چه به یک نزدیک‌تر باشد، نشانگر افزایش شکاف طبقاتی و توزیع نابرابر درآمد و ثروت است. بر این اساس، افزایش شاخص ضریب جینی از 0.3650 واحد در سال 1392 به 0.4093 واحد در سال 1397 بیانگر این نکته است که در طول این سال‌ها، شکاف میان فقیر و غنی در جامعه و فاصله طبقات اجتماعی از یکدیگر بیشتر شده است.

این مسئله خصوصاً در 2 سال گذشته، می‌تواند ناشی از جهش نرخ ارز و رشد قابل‌توجه ارزش سرمایه‌گذاری‌های انجام شده توسط افراد باشد؛ چراکه در این وضعیت ارزش اغلب سرمایه‌گذاری‌ها و بازده آنها متناسب با رشد نرخ ارز، افزایش پیدا کرد؛ درحالی‌که درآمد طبقات فرودست جامعه و حتی دهک‌های متوسط درآمدی به اشکال مختلف از طرق مستمری، یارانه افزایش حقوق و نرخ ارز بهره‌ای نبرد و در مقایسه با نرخ ارز بخش زیادی از ارزش خود را از دست داد.

شاخص ضریب جینی در سال 1397 خورشیدی به بدترین وضع خود در دهه ی 90 رسیده است.

به گفته اقتصاددانان، سیاست‌های اقتصادی اخیر موجب افزایش ضریب جینی شده است. مرکز پژوهش‌های مجلس هم سال گذشته گزارشی منتشر کرد که در آن پیش‌بینی‌شده بود تا پایان سال 97 بین 23 تا 40 درصد جمعیت ایران زیر خط فقر مطلق بروند.

آمارهای منتشرشده بیانگر آن است که حتی سال 1395 که رشد اقتصادی کشور دورقمی اعلام شد، ضریب جینی افزایش یافت. این نشان می‌دهد رشد اقتصادی در سال‌های اخیر به ضرر اقشار فقیر و به سود ثروتمندان بوده است. بر این اساس، با این‌که رشد اقتصادی در سال‌های اخیر افزایش یافته اما کیفیت آن به گونه‌ای بوده که به بهبود شاخص عدالت منجر نشده است.

به گفته "مرتضی افقه" اقتصاد دان، پایین بودن نرخ ضریب جینی به معنای وضعیت مطلوب یک جامعه نیست اما بالا بودن آن نشان‌دهنده وضعیت نامطلوب مردم است. افقه با اشاره به این‌که در سال1396 مردم ناعدالتی جامعه را حس کردند افزود: آمارها نشان می‌دهد در ده سال اخیر شکاف طبقاتی بسیار افزایش یافته که ناشی از کاهش ارزش پول ملی و افزایش تورم در جامعه است.

به گفته وی، از سال 1395 ناعدالتی اقتصادی ملموس بود و سیاست‌هایی که دولت در راستای آزادسازی قیمت‌ها به اجرا درآورد و نرخ ارز یکباره افزایش زیادی را تجربه کرد باعث عقب ماندن درآمد مردم نسبت به هزینه‌ها شد که این موضوع در عدد ضریب جینی تأثیر زیادی دارد.

سیاست های اقتصادی غلط و متمرکز بودن ثروت در دست عده ای خاص در ایران موجب ایجاد شکاف طبقاتی عمیق در ایران شده است. به گونه ای که در ایران طبقه ی متوسط وجود ندارد، و اقشار جامعه از لحاظ اقتصادی به دو طبقه ی ثروتمند و فقیر تقسیم شده اند. ناگفته نماند که قشر فقیر به اسف بارترین وضعیت اقتصادی خود یعنی به زیر خط فقر رسیده اند و طبقه ثروتمند و مرفه درصد کمی از مردم هستند که بیشترین ثروت جامعه را به خود اختصاص داده اند.



PM:12:45:17/12/2019




‌ ‌ 292 ‌‌بار دیده شده‌‌