گفتگویی کوتاه به مناسبت 8 مارس با دلنیا رحیم زاده از اعضای هیئت مدیریت سازمان زنان کردستان ایران

گفتگویی کوتاه به مناسبت 8 مارس با دلنیا رحیم زاده از اعضای هیئت مدیریت سازمان زنان کردستان ایران
مصاحبه ای اجمالی با دلنیا رحیم زاده، فعال در عرصه حقوق زنان و یکی از اعضای هیئت مدیریت سازمان زنان کردستان ایران به مناسبت 8 مارس روز جهانی زن.

تهیه و تنظیم/ آرام محمدی
١-آسونیوز/ تاریخچە ای اجمالی از 8 مارس روز جهانی زن، و چرا این روز در تقویم و روز شمار ایران ثبت و تدوین نشده است؟

ج/ ٨ مارس روز جهانی زن، بزرگداشتیست کە هر سالە در اکثر کشورهای جهان برگذار میشود. این روز کە بە روز بین المللی زنان نامگذاری شدە است، ابتدا در آمریکا، آلمان و برخی کشورهای اروپای شرقی بە عنوان رویداد سوسیالیستی در میان احزاب سوسیالیست کشورهای نامبردە آغاز شد، اما بعد از مدتها با فرهنگ کشورهای زیادی آمیختە و حتی در تاریخ بسیاری از کشورها ثبت شد. در سال ١٩٠٩ میلادی مراسمی برای یادبود اعتصاب اتحادیە جهانی زنان کارگر صنایع پوشاک آمریکا کە در سال قبل رخ دادە بود، در نیویورک برپا شد و این اولین مراسم روز زن در تاریخ آمریکا بود. در سال ١٩١٠ کنفرانس جهانی زنان در کپنهاگ دانمارک برگزار شد. در این کنفرانس جهانی لویس زیتس با الهام گرفتن از سوسیالیستهای آمریکا، پیشنهاد تآسیس سالانە روز بین المللی زن را داد کە مورد حمایت برخی از جملە "کلارا زتکین" کە یکی از رهبران جنبش بین المللی زنان بود، قرار گرفت. در ان زمان زنان خواستار حقوق برابر و حق رای برای زنان شدند و یک سال بعد روز بین المللی زن در اتریش، دانمارک، آلمان و سویس برای میلیونها نفر شناختە شدە بود و تضاهرات زیادی بر پا شد. اگر چە در ابتدا روز ٨ مارس بە عنوان روز بین المللی زن شناختە نشد. در سال ١٩١٤ روز جهانی زنان در ٨ مارس برای اولین بار برگذار گردید و از آن روز بە بعد هر سالە در بیشتر کشورهای جهان ٨ مارس بە عنوان روز جهانی زنان، برگذار شد و در بیشتر کشورهای جهان، زنان خواستار حقوق برابر و حق رای برای زنان شدند. زنان در کارخانەهای نساجی بزرگ دست بە اعتصابات سراسری زدند. در سال ١٩٧٧ برای اولین بار مجمع عمومی سازمان ملل، دولتهای عضو را دعوت کرد تا روز ٨ مارس را بە عنوان روز سازمان ملل متحد برای حقوق زنان و صلح جهانی بنامند. اکنون ٨ مارس روز بین المللی زنان در بیشتر کشورهای جهان برگزار میشود و در هر کشور بستە بە مناطق مختلف و شرایط موجود، بە صورت متفاوت در این تاریخ با برپایی جشن برای دستاوردهای اقتصادی، سیاسی، فرهنگی و اجتماعی زنان و یا برگزاری سمینارهای مختلف یادبودهایی برگزار میکنند. در واقع ٨ مارس روزیست کە بدون توجە بە گرایشهای متفاوت فکری، عقیدتی، نژادی، طبقاتی و ... بە یادآوری موفقیتها و دستاوردهایشان میپردازند و این روز را فرصتی برای نگاە کردن بە گذشتە، تلاشها و فعالیتهای پیشین و بیشتر اندیشیدن و راهکارها برای پیشبرد فعالیتهای ایند در راستای برابری طلبی و احقاق حقوق زنان میپندارند. اما در ایران ٨ مارس بە عنوان روز زن نامگذاری نشدە است و جمهوری اسلامی ایران روز بدنیا امدن فاطمە زهرا، دختر پیامبر اسلام را بە عنوان روز زن و روز مادر نامگذاری کردە است. دلایل مختلفی برای نامگذاری نکردن ٨ مارس بە عنوان روز زن در ایران وجود دارد کە من بە دو دلیل عمدە اشارە خواهم کرد؛ در جمهوری اسلامی ایران قانون بر پایەی مذهب شیعە است و طبق قانون اساسی فعلی دین رسمی ایران اسلام و مذهب شیعە ١٢ امامی ست. رژیم جمهوری اسلامی ایران از همان ابتدای بر سر کار آمدنش در صدد ترویج مذهب شیعە بودە و در همین راستا روز بدنیا امدن فاطمە زهرا دختر پیامبر اسلام و همسر علی بن ابی طالب، امام اول شیعیان را روز زن و روز مادر در ایران نامگذاری کردە تا الگوی برای زنان ایران شود. یکی دیگر از دلایل اینکە ٨ مارس در ایران بە عنوان روز زن نامگذاری نشدە، اینست کە در صورت بە رسمیت شناختن ٨ مارس بە عنوان روز زن، رژیم جمهوری اسلامی ایران مجبور بە تعهد در برابر حقوق زنان و برابری زن و مرد در ایران میشود، کە این خلاف قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران است و در صورت بە رسمیت شناختن این روز باید بسیاری از بندهای قانون اساسی را لغو کند.

2-آسونیوزپشت پرده نظام جمهوری اسلامی و زیر لوای مذهب، فجایع، اقدامات و اتفاقات غیر انسانی و همچنین غیر قانونی بیشماری در رابطه با جامعه زنان در ایران و بلاخص کردستان "روژهه لات" صورت میگیرد، تحلیل شما چیست؟

 ج/ در نظام جمهوری اسلامی ایران، طبق قانون اساسی کنونی کشور زنان از حقوق خود محروم هستند. زنان در ایران نمیتوانند قاضی دادگاە شوند، اجازە ورود بە ورزشگاە را ندارند، حق داشتن پاسپورت بدون اجازە همسر یا پدر را ندارند، حتی اجازە ندارند در بعضی از رشتەهای دانشگاە تحصیل کنند. قانون حمایت از خانوادە کە باعث اعتراض بسیاری از فعالین حوزه زنان شدە
، کە در این قانون اجازە چند همسری را بە مردان میدهد و این خود نقض حقوق زنان است. اینها تنها نمونەهای بودند از نقض حقوق زنان کە طبق قانون اساسی بە زنان تحمیل شدە و پشت پردە نظام نیز نیستند. بلکە بە صورت اشکار و طبق قانون بر زنان تحمیل میشود. زنان روژهلات نیز بدلیل حاکمیت قانون اساسی در کوردستان روژهلات از این نقض حقوق مبرا نیستند. از طرفی نیز همانطور کە شما در سوال بە آن اشار کردید زیر لوای مذهب و توجهیات شرعی بە زنان ظلم زیادی میشود. کە حتی اگر خلاف قانون اساسی ایران باشد، زنان آخرین کسانی هستند کە بە آنها حق دادە میشود. طبق قانون جمهوری اسلامی ایران، مجازات خیانت همسرین شلاق، زندان و مرگ است. اما در عمل اگر زنی بە همسرش خیانت کند مجازاتش حداقل شلاق و حداکثر مرگ است، اما اگر خیانت برعکس باشد و مرد بە زنش خیانت کند، باید حداقل ٢ شاهد مرد، خیانت را در دادگاە گواهی بدهند و زن باید اثبات کند کە برای همسرش هیچ کم و کاستی نگذاشتە تا شاید مرد مکوم و مجازات شود. این تنها نمونەای بود از قانونی کە بە ظاهر برابر است اما در عمل میبینیم کە شیوەی مجازات متفاوت است.

٣-آسونیوز/ در ایران مسئله حجاب اجباری به خط قرمز نظام مبدل شده است. آیا مسئله حجاب به عنوان امری مداوم و مکرر، مرز بین اولویت و یا دغدغه ای فرعی در جامعه مذهبی ایران و کردستان است؟

ج/ در واقع جبنشی کە زنان ایران طی ماەهای اخیر برای مبارزە با حجاب اجباری، راە انداختەاند، ستودنیست و آزادی حجاب برای زنان امری طبیعی و جزو ابتدایی ترین حقوق زنان است. زنان در کوردستان ایران نزدیک بە ٤٠ سال قبل در مساجد کوردستان و بدون روسری برای مردم سخنرانی کردە و چندی نگذشت کە مردم نیز شنوای سخنرانیهای زنان بودند. میخواهم بگویم کە زنان کوردستان این مرحلە از مبارزە را سالها قبل طی کردن و تا اندازەای پیشرفت قابل توجهی داشتند، اما با بیرون آمدن احزاب کوردستان و حاکمیت جمهوری اسلامی ایران در کوردستان روژهلات و فشارهایی کە چند برابر فشارهایست کە بر مناطق دیگر وارد میشود حقوق زنان و حقوق ملی در کورستان نقض شدە و تا این لحظە ادامە دارد. اکنون نزدیک بە ٤ دهە است، زنان کوردستان آزادیهای خود را تنها در آزادی حجاب نمیبینند و خواستار احقاق حقوق انسانی خود هستند.

٤-آسونیوز/ طی ماه های اخیر و در جریان اعتراضات سراسری در ایران، شاهد نوعی مبارزه و اعتراض زنان به شیوه نوینی، مبنی بر برداشتن حجاب اجباری "برداشتن روسری" بوده ایم. آیا این اقدام را میتوان به مثابه جستجوی هویت زنان ایرانی تلقی کرد؟

ج/ جمهوری اسلامی ایران با هویتی کە طی ٤٠ سال بر سر کار آمدنش بر زنان ایرانی دیکتە کردە است. اکنون با مخالفت زنان روبرو شده، سالهاست کە شعار حجاب مصونیت است را سر میدهد، اما غافل از آن کە حجاب نە مصونیت نیست کە اجبارش زیر بنای بسیاری از محدودیتهای زنان است. زنان ایران با برداشتن روسری بدون گفتن هیچ سخنی و با تکان دادن روسری خود، چیزی نمیگویند اما گویی هزاران حرف رامیزنند. زنان با برداشتن روسری بە حجاب اجباری نە میگویند و با هویت زن ایران در معنا و مفهوم کنونی مخالف هستند و میخواهن هویتشان را خودشان تعریف و بازسازی کنند.

٥-آسونیوز/ بی شک مبارزات زنان کردستان "روژهه لات" در راستای هویت بخشیدن به زنان و الگو پذیری از فرهنگ مبارزه بوده، و این مبارازات دارای تاریخ درخشانی است. تحلیل و تفسیر شما از مبارزات "مدنی، سیاسی" و غیره زنان در کردستان چیست؟

ج/ زنان عموما در ایران و بلاخص در کوردستان ایران، نقش مهمی در انقلاب سراسری سال ١٣٥٧داشتند. زنان روشنفکر و آزادی خواە بە عرصە مبارزە امدە و برای نخستین بار در تاریخ کوردستان، زنان بە صورت گستردە بە عرصە مبارزە پیوستند و خواستار برابری زن و مرد شدند. بعد از بر سر کار آمدن جمهوری اسلامی ایران نیز هنگامی کە برابری خواهی و مبارزە برای احقاق حقوق خود در ایران ممنوع شد، زنان همچون مردان مبارز، بە صورت مخفیانە بە مبارزە برای احقاق حقوق خود ادامە دادند. در کوردستان ایران بە دلیل نحوە زندگی و منطقە جغرافیایی زنان هم در خانە مشغول کار کردن و خانەداری و فرزندداری بودە، هم در بیرون از خانە دوشا دوش با مردان بە کار مزرعە و کشت و زرع پرداختەاند. مسلح شدن زنان، قدمی نسبتا نهایی برای اعتماد بنفس و برابری توانایی با مردان بود. سال ١٣٦١ هجری زنان کورد برای اولین بار در تاریخ کوردستان هویت تازەیی بخود گرفتند. با مسلح شدن زنان و فعالیتهای گستردە سیاسی زنان در کوردستان (سخنرانیهای گستردە در مساجد، آگاەسازی زنان و ...) زنان کورد هویت متفاوت از قبل را بخود بخشیدند. از آن تاریخ بە بعد زن کورد دوش بە دوش و برابر با مردان بە مبارزە و مقاومت در برابر ظلم ایستادگی کرد. در مقاومت ٢٤ روزە سنندج زنان کورد همراە با مردان در برابر ظلم و حملە حاکمیت جمهوری اسلامی مقاومت قهرمانانە کردند و بسیاری نیز جان خود را در این راە از دست دادند. زنان مبارز با از دست دادن جان خود، جان تازەای بە مبارزە زنان بخشیدند و از آن تاریخ بە بعد الگوی شدند برای زنانی همچون زنان کوبانی و دیگر زنان مبارز.

 


1239 بار دیده شده‌‌


PM:03:55:07/03/2018