آزار و اذیت زندانیان سیاسی در ایران

آزار و اذیت زندانیان سیاسی در ایران

تنظیم: آسو یاری

بیش از ۸۰۰ زندانی سیاسی و عقیدتی در ایران روزانه مورد شکنجه بوده و از تشریفات قانونی محروم هستند. بسیاری از این زندانیان وکلای حقوق بشر هستند که رژیم ایران برای جلوگیری از دفاع آنها از حقوق کسانی که با اتهامات حساس سیاسی بازداشته شده اند بطور غیرقانونی دستگیر کرده است.

نسرین ستوده، وکیل و فعال حقوق بشر به دلیل به عهده گرفتن وکالت پرونده شماری از زنان ایرانی که به اتهام اعتراض به حجاب اجباری درکمپین چهارشنبه سفیدمحکوم شده بودند، در ماه ژوئن دستگیر شده و به زندان اوین برده شد.

به دنبال این اعتراضات و اعتراضات دیگر در اوایل سال ۲۰۱۸، قوه قضاییه ی ایران فهرستی از وکلای تصویب شده نظام را برای وکالت کسانی که به اقدام علیه "امنیت ملی” متهم شده بودند ارائه کرد. ستوده به این فهرست غیرقانونی اعتراض کرد و همراه با هفت وکیل مدافع حقوق بشر دیگر که در عرض شش ماه گذشته دستگیر شده اند به زندان افتاد.

سیستم قضایی و اطلاعاتی ایران در برابر مجرم سیاسی چگونه عمل می‌کند

گزارش‌هایی که به طور مرتب از نحوه ی اعمال مجازات بر مجرمان سیاسی ایران منتشر می‌شود حاکی از آن است که مجازات افراد سیاسی فراتر از آن‌چیزی است که در حکم قضایی صادر شده است. زندانیان سیاسی نه فقط احکام سنگین دریافت می‌کنند بلکه در دوران بازداشت و حبس با انواع شکنجه و آزار روبه رو می‌شوند. یکی از مصادیق آزار و شکنجه متهمان و مجرمان سیاسی در ایران شکنجه و آزار فرد از طریق شکنجه و آزار و تهدید خانواده و بستگان وی است.

زندانیان سیاسی زن در ایران

بیش از چندین سال است که زندانیان سیاسی زن در بند زنان زندان اوین و بسیاری از زندان های دیگر از حق تلفن و بسیاری دیگر از حقوق قانونی خود محروم هستند. زندانیانی که برخی از آنها علیرغم گذشت سال‌های طولانی از حبس و محکومیتشان از امکان استفاده از مرخصی هم محروم بوده‌اند.

آمار دقیقی از تعداد زندانیان سیاسی زن در ایران به دلیل عدم اطلاع رسانی شفاف از سوی دستگاه‌های قضایی و امنیتی جمهوری اسلامی وجود ندارد، اما در حال حاضر چندین زندانی سیاسی و عقیدتی زن در بند زنان زندان اوین، دو زندانی سیاسی زن در بندهای امنیتی این زندان و یک زندانی سیاسی زن در زندان خوی زندانی هستند. علاوه بر اینها یک فعال سیاسی زن هم در حصر خانگی قرار دارد. قوه قضائیه یا سازمان زندان‌ها، حضور این عده را در زندان تأیید کرده‌اند.

در حال حاضر در زندان های ایران بنا به آمار های موجود نزدیک به سی و هشت زندانی سیاسی سرشناس زن وجود دارد اما با توجه به ماهیت مخفی کار جمهوری اسلامی آمار واقعی می تواند تا چندین برابر بیشتر باشد. از این تعداد ۱۲ نفر بهایی ۴ نفر درویش ۸ نفر فعال حقوق بشری و ۱۴ نفر فعالین احزاب مخالف جمهوری اسلامی هستند . از میان زندانیان زن حداقل یک نفر به اعدام و یک نفر به حبس ابد محکوم شده است. به طور کلی برای بهائیان به طور میانگین سه و نیم سال حبس، برای دراویش به طور میانگین ۵ سال حبس ، برای فعالیت حقوق بشری به طور میانگین هفت و نیم سال حبس ، برای فعالیت حزبی به طور میانگین ۱۲ سال حبس تعیین شده است.

عبدالله مهتدی، دبیرکل حزب جامعه کردستان ایران (کومله) نیز در این زمینه گفت: "اگرگزارش‌های سازمان‌های بین‌المللی حقوق بشر، به ویژه گزارش سازمان ملل را در نظر بگیریم می‌بینیم که ایران در زمینه اعدام پس از چین در رده دوم قرار دارد. اگر این رقم را نسبت به جمعیت کشورها در نظر بگیریم، ایران در رده اول قرار می‌گیرد".

مهتدی با اشاره به این که بیشترین تعداد اعدام در ایران علیهکردها انجام می‌شود، اظهار داشت: "در40 سال گذشته، حدود هزاران نفر از اعضای حزب ما اعدام شده و تعدادی در زندان‌ها منتظر اجرای حکم اعدامشان هستند".

قوانین مربوط به حقوق زندانیان چیست؟

در ایران قوانین و آیین نامه های متعددی در رابطه با حقوق زندانیان و متهمان وجود دارد. در قانون اساسی، قانون احترام به آزادی های مشروع و حفظ حقوق شهروندی، قانون مجازات اسلامی، قانون آیین دادرسی کیفری و آیین‌نامه اجرایی سازمان زندان‌ها حقوق شهروندی زندانیان و متهمان ذکر شده است.

قوانینی مانند:اصل برائت متهمان، منع شکنجه، منع گرفتن اعتراف اجباری زیر شکنجه، ممنوعیت هتک حرمت و حیثیت کسی که به حکم قانون بازداشت، زندانی یا دستگیر شده است، حق استفاده از وکیل، اجتناب از اعمال سلیقه و سوء‌‌ استفاده از قدرت و استفاده از خشونت هنگام صدور قرارهای تامین و بازداشت، اجتناب از استفاده از چشمبند و تحقیر در جریان بازجویی، حق دسترسی به درمان، بهداشت، آب و غذا و حق ملاقات و تماس با وابستگان وغیره...

کمپین دفاع از زندانیان سیاسی و مدنی مطلع شده‌است که بامداد روز پنج‌شنبه چهارم مهرماه، یک زندانی زن به نام لیلا زرافشان، پس از پنج سال حبس با اتهام «قتل عمد» در زندان مرکزی سنندج اعدام شده‌است.

این زن روز چهارشنبه سوم مهرماه جهت اجرای حکم به سلول انفرادی زندان سنندج منتقل شده بود.

بنا به گفته ی یک منبع مطلع به کمپین: «لیلا زرافشان به اتهام "قتل عمد” از سوی دستگاه قضایی حکومت ایران به اعدام محکوم شده بود و تلاش‌ها برای کسب رضایت خانواده مقتول بی‌نتیجه ماند.»

از سوی دیگر خبر رسیده‌ که حکم اعدام سه زندانی با اتهامات مرتبط با «مواد مخدر» در زندان ارومیه که روز گذشته به سلول انفرادیمنتقل شده بودند، اجرا شده‌است.

به گزارش شبکه حقوق بشر کردستان، در ساعات پایانی شب گذشته، حکم اعدام سه زندانی به نام‌های رئوف (آزاد) آزادی‌خواه، ابراهیم (شمال) احمدی‌پور و سودین (شهاب الدین) محمدپور که از بند ۱۵ زندان مرکزی ارومیه به سلول انفرادی منتقل شده بودند، اجرا شد.

رئوف آزادی‌خواه و ابراهیم احمدی‌پور،حدود سه سال پیش در یک پرونده مشترک به اتهامات مربوط به «مواد مخدر» بازداشت و به اعدام محکوم شده بودند. همچنین سودین محمدپور نیز از حدود شش سال پیش با اتهام و حکم مشابه در زندان به سر می‌برد.

حکومت ایران در ماه (آگوست ۲۰۱۹)، دست‌کم ۳۸ زندانی را در ایران اعدام کرده‌است.

همچنین، در هفت ماه گذشته دست‌کم ۱۸۵ نفر در زندان‌های مختلف ایران و یا در ملأعام اعدام شدند. این بیش از ۱۲ درصد افزایش را نسبت به مدت مشابه سال ۲۰۱۸ که ۱۶۵ نفر اعدام شده بودند نشان می‌دهد.

مذهب

از میان زندانیان سیاسی و عقیدتی زن ایران، ۲۱۳ تن یعنی نزدیک به ٪۶۰ایشان، به دلیل تعلق به گروه‌های مذهبی تحت تعقیب قرار گرفته‌اند. این آمار بیانگر این است که مذهب همچنان یکی از معبرهای اساسی مشارکت زنان در جامعه ایران است. بیشتر زندانیان سیاسی زن، بهایی هستند. بهاییان ایران در تقریبا همه موارد به دلایل غیرسیاسی و صرفا به دلیل پیگیری باورهای شخصی در چارچوب‌های آیینی تحت تعقیب قرار می‌گیرند. بنابراین مشارکت زنان ایرانی در بخش غیرمذهبی زندگی اجتماعی ایرانیان، باز هم کم‌تر از آن ۱۱/۷ درصدی است.


حدود نیمی از زنانی که مذهب شخصی یا خانوادگی آنان شیعه ثبت شده به دلایل غیرمذهبی دستگیر شده‌اند. این در حالی است که اکثریت مطلق زنان بهایی، مسیحی و درویش به دلایل مذهبی (اعتقاد، تبلیغ، نیایش یا دفاع از هم‌کیشان) بازداشت شده‌اند.

در سال‌های اخیر گزارشاتی از حضور تعدادی زن سنی‌مذهب در زندان‌های ایران که به دلیل فعالیت‌های همسران‌شان در گروه‌های جهادی بازداشت شده‌اند، منتشر شده است. اما به دلیل دشواری‌های مرتبط با تخمین تعلق مذهبی زندانیان سیاسی کورد و همین‌طور ابهامات پیرامون حضور زندانیان زن سنی‌مذهب، از ثبت آمار مربوط به زندانیان سنی‌مذهب خودداری کرده‌ایم.

طبق آمارهای رسمی بین ۹۰ تا ۹۵ درصد ایرانیان در خانواده‌های شیعی به دنیا آمده‌اند. حدود پنج تا ۱۰ درصد از خانواده‌های اهل سنت هستند و مجموع جمعیت ادیان و مذاهب دیگر به کم‌تر از یک درصد می‌رسد.

بیش از نیمی از زندانیان سیاسی زنی که در رابطه با احزاب بازداشت شده‌اند، به طور کلی به حکم‌های سنگین‌تری از متوسط دیگر زنان محکوم می‌شوند.

حضور زنان در عرصه‌هایی چون حقوق زنان، حقوق بشر، روزنامه‌نگاری و فعالیت مدنی چشم‌گیر است. تعدادی از مشهورترین زندانیان سیاسی زن ایران، از جمله نرگس محمدی، نسرین ستوده، گلرخ ابراهیمی ایرایی و آتنا دائمی در این رسته‌ها قرار می‌گیرند.

زنان ایرانی در مقایسه با مردان تاثیرگذاری سیاسی غیرمستقیم را از طریق حضور در فعالیت‌های مدنی به اثرگذاری سیاسی مستقیم ترجیح می‌دهند.

با وجود نقض سیستماتیک و وسیع حقوق زنان در ایران، مردان ایرانی در این عرصه حضور بسیار اندکی دارند. در موارد استثنایی هیچ مردی در رابطه با دفاع از حقوق زنان دستگیر نشده است.



120 بار دیده شده‌‌


PM:03:08:13/10/2019