جلیل آزادیخواه، کردهای کردستان شرقی خود ابداع کنندە مدل مبارزە "ه د پ" بوده اند

جلیل آزادیخواه، کردهای کردستان شرقی خود ابداع کنندە مدل مبارزە
تهیه و تنظیم: محمدرضا اسکندری


مصاحبه با کاک جلیل آزادیخواه  فعال سیاسی و نویسنده مقیم آمریکا در رابطه با انتخابات ترکیه و حزب دمکراتیک خلقها.

در انتخابات دو روز دیگر در ترکیه حزب دمکراتیک خلقها دست به یک ریسک تاریخی زده است. آیا این حزب می تواند سد غیر دمکراتیک 10 درصد را بشکند؟

اینکە حزب دمکراتیک خلقها در ترکیە بتواند از سد ١٠  درصد بگذرد  من نمی توانم پیش بینی قطعی بکنم کە از این سد خواهد گذشت یا نە . اما با توجە بە اینکە کارسیاسی بخصوص در کشورهای کە کردها درانها تقسیم گردیدەاند هرگز از ریسک بالا خالی نبودە است ونخواهد بود ان هم  با چنین ساختار وسابقە سیاسی کە دارند، البتە باید گفت کە دراین میان ترکیە فعلی با توجە بە فاکتورهای زیادی متفاوت است .ترکیە در راە پیوستن بە اتحادیە اروپاست قوانین و پرنسپ ومعیارهای این اتحادیه ترکیە را بە رعایت کردن حداقل ها مجبورکردە است.

 ازطرف دیگر حزب حاکم با ان گفتمان متفاوت با احزاب کلاسیک (جەهپە ومه هەپە )توانستە در دوران زمامداری خود هم بنیادهای گفتمان اتاتورک را درهم شکند وهم ارتش را از پاسداری این ساختاردورکند و تا حدی با جامعە ترکیە اشتی دهد و از دخالت در سیاست دورکند و ضربات جدی بە بدنە این ارتش اتاتورکی وارد کردەاست وبرای اولین بار درتاریخ جمهوری ترکیە این حزب حاکم بود کە رسما بە مسئلە کرد اعتراف نمود وخواستە انرا درچهارچوبهای قانونی و با مکانیزمهای مدنی حل کند.  باز میخواهم بگویم این دگرگونی کە در ترکیە اتفاق افتادەاست با حضور سە فاکتور مهم بودەاست ،یک اتحادیە اروپا ، دوحزب (اک پارتی ) وجنبش کردها . 

اما در واقع اگر با دقت تحولات اخیر ترکیە را درنظر بگیریم بە باور من حزب دمکراتیک خلقهای  ترکیە ریسک ان چنانی نکردەاست. همە کسانی کە بگونەای تحولات ترکیە را تعقیب میکنند میدانند کە در این اواخر و میتوان گفت از چند سال پیش حکومت (اک پارتی )دچار پس رفتهای بسیار روشن و عیان گردیدەاست بخصوص در تامین حقوق دمکراتیک مردم و تامین ازادیهای سیاسی و دمکراتیک و حتی مدنی و مذهبی مردم ترکیە . در حوزە توسعە سیاسی و دمکراتیزە کردن ترکیە حزب حاکم بە جای تعقیب سیاستهای توسعە و تضمین این ازادی ها و توسعە اقدام بە باز پسگیری این ساختها نمودەاست. نیروهای چپ، دمکراتیک و ازادیخواە حتی نیروهای جریان خدمت کە یک جریان مذهبی نزدیک و یا هم پیمان حزب حاکم بود ند همگی مورد  حمله وسرکوب قرار گرفتەاند. اتحادیەهای کارگری، جنبش زنان و جنبش دیگر ملتهای هویت طلب ترکیە و جنبش دانشجوئی این کشور هم هیچکدام  وضعیتی بهتر از چپ ها و نیروهای سیاسی دیگر نداشتەاند.

میتوان گفت کە حزب حاکم دچار ریزش بسیار زیادی شدەاست در کلیە حوزەهای سیاسی واقتصادی و ازادی های مدنی و دمکراتیک پس رفت داشتە است.  در نگاە اول کل این دگرگونی ها میتوانند بە نفع حزب دمکراتیک خلقها باشند ، البتە این بستگی دارد بە توان گفتمان و پتانسلهای این حزب در جذب و جلب این نیروها بەسوی خود . همچنین دراین سال ها سیاست خارجی ترکیە دچاردگرگونی قابل ملاحظە شدە است  در سطح جهانی و منطقەای بە نفع ترکیە نبوداست و در درازمدت نیز بە نفع ترکیە نخواهد بود ، این نشان ها دال براین هستند کە حزب دمکراتیک خلقهای ترکیە میتواند پیروز شود و از سد دە درصدی بگذرد، اما حزب دمکراتیک بر بستر مسئلە ملی کردها در ترکیە پا بە دنیای سیاست گداشتە است ایا میتواند ارای کردها را در ترکیە بە سود خود در جریان انتخابت ٧ ژوئن هدایت کند  ؟ ایا گفتمان این حزب کە هیچ نشانی از سمبول ها ونمادهای ملی وخواستەهای تاریخی جنبش کردستان جنوبی را با خود ندارد میتواند این ارا را بدست بیاورد یا نە. 

این را بعد از انتخابات خواهیم دید . تنوع فرهنگی و بافت اتنیکی و طح زندگی شهر نشینی و فرهنگ عمومی این کشور و اعتماد  اجتماعی و سیاسی مردم ترکیە در همزیستی مسالمت امیز و باور بە مدیریت سیاسی ملت های غیر ترک همگی در میزان موفقیت و عدم موفقیت این حزب تئاثیر گذارخواهند بود . اینکە حزب دمکراتیک بعنوان مکانیزمی کە بتواند در ایندە امید دمکراتیزە کردن ترکیە را نوید  دهد یا نه بازهم در نتیجە انتخابات روشن خواهد شد . البتە فراموش نکنیم بخش بزرگی از کردها در ترکیە بشکل سنتی ارا خود را بە اک پارت داداند و میدهند و جامعە کرد در ترکیە با بافت بسیار نیرومند عشیرەای و روابط قبیلەای است و با توجه به نقش رؤسای عشایر، نمیتوان چشم داشت های زیادی را برای این وضعیت داشت.

متاسفانه ما ملت کورد همانند گذشته، دچار مشکل تفرقه شده ایم. نیروهای ما در دو جبهه  صفوی ، عثمانی جدید با هم مبارزه می کنیم. نمونه این تفرقه عدم حمایت تعدادی از احزاب چهار پارچه از حزب کوردستانی خودشان یعنی حزب دمکراتیک خلقها است.  علت این تفرقه چیست؟

اینکە صف بندی عثمانی و صفوی درمیان کردها اکنون بە وجود امد است و برمبنای گفمانی کە بتواند کردها در ان خود را ببینند بە باور من بیشتر یک ارایش سیاسی و ذهنی است. در عالم واقع حافظە تاریخی و وجدان عمومی و اجتماعی کردها هرگز در هیچ جای کردستان خود را دراین صف بندی قرار نخواهد داد . اینکە بخشی از احزاب کرد رسما از حزب دمکراتیک حمایت میکنند و بخشی نمی کنند  هیچ ربطی بە این  صف بندی  ندارد کە شما اشارە نمو دەاید .  بە باور من این میتواند یک اقدام تاکتیکی باشد ، هیچ کردی در دنیا نیست کە در راە پیروزی جنبش کرد  در کل کردستان کوشش و مبارزە نکند ، پیروزی حزب دمکراتیک خلقهای ترکیە هم و بی هیچ گمانی بخشی ازین جنبش است و همە ما اخلاقا و بعنوان انسانهای ازادیخواە  و دمکرات وظیفە داریم  در راە پیروزی ان بکوشیم.

برای شما  مسئله ملی و  کوردستان فراتر از روژهلات است، آیا در انتخابات پس فردا شما از "ه د پ" حمایت کرده و یا میکنید؟

اینک  این مدل میتواند نمونەای خوبی باشد برای کردهای کردستان شرقی، باید بگویم کردهای کردستان شرقی خود ابداع کنندە این مدل از مبارزە بودەاند  . خوب است یاد اور شوم کە در هیات نمایندگی خلق کرد سازمان چریک های فدائی خلق یکی از پایەهای اساسی این هیات بوداند. کوملە و دمکرات هرگز از فکر دمکراتیزە کردن ایران غافل  نبوداند.  شعار دمکراسی برای ایران و حکومت سکولار و دمکراتیک ضامن ایندە ایران است ازبنیادهای اساسی گفتامان کرد ها شرق کردستان است . اما من بە شخص میگویم  ساخت فرهنگی ،ترکبە جمعیتی  و تکثر ملی و بنیادهای سیاسی در ایران با ترکیە بسیار متفاوت است و اگر زیاد  روی نباشد میتوان گفت تفاوت ماهوی باهم دارند بنابراین شرق کردستان مدل خاص خود را می طلبد  و باید از کپی کردن دوری جست. سخن اخر باید بگویم  حل مسلە کرد در ترکیە و اشتی از کردار و رابطە سالم  حزب دمکراتیک خلقهای ترکیە با  اک پارتی  میگذرد و هیچ الترناتیفی دیگر حداقل فعلا وجود ندارد.


منبع: رادیو کردانه

803 بار دیده شده‌‌


PM:05:52:06/06/2015