له‌ واشینگتۆن چ باسه‌؟

خسرەو ئەڵماسی

هێرشهكانی سهر دامهزراوهنهوتییهكانی پاشایهتی سهعوودی، ئاستی گرژی و ئاڵۆزییهكانی لهپهیوهندی نێوان كۆماری ئیسلامی و ویلایهتهیهكگرتووهكان و هاوپهیمانهكانی بردۆتهسهرێ. ئهگهر چی، دژهكردهوهی سهرهتایی ویلایهتهیهكگرتووهكان تووند و ههڕهشهئامێز بوو، بهڵام بهتێپهڕینی كات ههڕهشهسهربازییهكان بۆ زمانی ههوڵی دیپڵۆماسی و گووشاری زیاتری ئابووری گۆڕا.

ههوڵهكانی ئهمریكا بۆ دروستكردنی بهرهیهكی نێودهوڵهتی دژی كردهوهتێكدهرانهكانی كۆماری ئیسلامی سهركهوتنی بهرچاویان بهدهستهێناوهو لهئاكامی ئهو ههوڵانه، ههم بهڕیتانیا و ئۆستراڵیا و پاشایهتی سهعوودی و ئیماراتی یهكگرتووی عهرهبی و بهحرهین بهفهرمی پهیوهستبوونی خۆیان بههێزی نێودهوڵهتی پاراستنی هاتووچۆی ئازادانهی كهشتییهكان لهكهنداو دهربڕی و ههم وڵاتانی كاریگهری ئهورووپی لهراگهیاندراوێكی هاوبهشدا، كۆماری ئیسلامیان بهلایهنی ههستاو بههێرشهكانی سهر دامهزراوهنهوتییهكانی ئارامكۆی سهعوودی تۆمهتبار كرد و تهنانهت ههڕهشهی دهرچوونیان لهرێككهوتنهناوكییهكهكرد ئهگهر كۆماری ئیسلامی ههنگاوێكی دیكهی پاشگهزبوونهوهلهرێككهوتنهكهبهاوێت.

لهپهراوێزی كۆبوونهوهكانی رێكخراوی نهتهوهیهكگرتووهكان لهنیۆ یۆڕك، رێبهرانی ئهورووپی ههوڵی زۆریان دا كۆبوونهوهیهك لهنێوان سهرۆكی ئهمریكا و سهرۆككۆماری ئێران رێك بخهن بهڵام ههموو ههوڵهكان، سهرهڕای پارادۆكسی زۆر لهدهربڕینهكانی شاندی ئێرانی لهنیۆ یۆڕك و رێبهڕی باڵای وڵاتهكه، بێ ئاكام مانهوهو شكستیان خوارد. لهكاتی لێدوانهكانی سهرۆككۆماری ئێران لهئهنجومهنی گشتی، ئهمریكا چهند بڕیارێكی نوێی دژی كۆماری ئیسلامی دهركرد و وێڕای گهمارۆدانی بانكی ناوهندی و سندووقی گهشهپێدانی نیشتمانی ئهو وڵاته، چهند كۆمپانیایهكی چینیشی بههۆی رهچاو نهكردنی ئابڵۆقهكانی سهر ئێران خستهلیستهی گهمارۆكانهوه. ههروهها لهبڕیارێكی سهرۆكایهتیدا، سهرۆكی ئهمریكا سهردانی بهرپرسانی پلهبهرزی كۆماری ئیسلامی و خزمهنیزیكهكانیانی بۆ ئهمریكا قهدهغهكرد.

لهئاستی ناوخۆی ئهمریكا دا، رۆژانهژمارهیهكی زۆر لهوتاری رۆژنامهكان و چاوپێكهوتنهمیدیاییهكان، بابهتی تهشهنهسهندنی گرژی و ململانێكانی نێوان كۆماری ئیسلامی ئێران و ویلایهتهیهكگرتووهكان و هاوپهیمانهكانی لهرۆژههڵاتی ناوهڕاست گهنگهشهدهكهن. زۆربهی ههرهزۆریان سهرهڕای دهربڕینی ناڕهزایی لهئاكار و كردهوه و دهستێوهردانیتێكدهرانهو ئاژاوگێرانهو وێرانكهرانهی كۆماری ئیسلامی، بهڵام روانگهی جیاوازیان لهسهر هۆكارهكان و چۆنیهتی چارهسهركردنی كێشهكهههیه.

بهرهی پارتی دیموكڕاتهكان سهركۆنهی كۆمارییهكان و لهسهرووی ههمووشیانهوهسهرۆكی ئێستای ئهمریكا دهكهن ولهو بڕوایهدان سهرۆكی ئهمریكا، بههاتنهدهرێی لهرێككهوتنی ناوكی، بۆتههۆكاری سهههڵدانی ئهو كێشهیه. ههموو كاندیدهكانی كێبڕكێی سهرۆكایهتی لهدیموكراتهكان، بهراشكاوی پشتگیری خۆیان بۆ رێككهوتنهناوكییهكهدووپات دهكهنهوهو وتوویانهئهگهر بهسهرۆكی داهاتووی ئهمریكا ههڵبژێردرێن دهگهڕێنهوهبۆ ناو رێككهوتنهكهو لهوێوهو لهرێگهی دیالۆگهوه، ههوڵ دهدهن كێشهی ئێران چارهسهر بكهن. زۆربهی شارهزایان و میدیاكارانی سهر بهو پارتهیان نیزیك لهو پارته، رۆژانهبهنووسینی بابهت و چاوپێكهوتن پشتگیری ئهو بۆچوونهو سهركۆنهی سهرۆكی ئێستای ئهمریكا دهكهن و رای گشتی ئهمریكا لهشهڕێكی نهخوازراو و لێكهوتهكانی ئاگادار دهكهنهوهو دهترسێنن.

تا ئهو جێگهیهی پهیوهندی بهكۆمارییهكانهوهههبێت، نیزیكهی تهواویان پشتگیری و پشتیوانی لهسیاسهتی ئیدارهی ئێستای ئهمریكا و سهرۆكهكهی بهرامبهر بهكۆماری ئیسلامی دهكهن. پێدهچێت ئامانجی سهرهكی لهگووشاری زۆرینه، بهچۆكداهێنانی كۆماری ئیسلامی و گۆڕینی ههڵسووكهتی لهرێژیمێكی یاخی و ئیدئۆلۆژیك و شۆڕشگێرهوهبۆ حكومهتێی ئاسایی بێت. لهههمان كاتدا، داڕمانی حكومهت لهناوخۆ بههۆی ناڕهزایی خهڵكی ئێرانهوهو بهویستی ئهوان وهك بژاردهیهك لهبهر چاو دهگیرێت. باڵێكی تووندی ناو كۆمارییهكان كهههندێك سیناتۆر و بهرپرس و ژهنراڵی خانهنشین لهخۆ دهگرێت، تهنانهت باس لهوهشاندنی گورزی سنوورداری سهربازی دژی كۆماری ئیسلامی دهكهن و لهو باوهڕهدان ئهگهر ئهمریكا سزای كۆماری ئیسلامی لهشێوهی گورزێكی سهربازیدا نهدات، ئاستی سهرهڕۆییهكانی ئهو رێژیمهنائاساییهبهرزتر دهبێتهوهو ئهوهش دهبێتههۆی ناسهقامگیری و ئاڵۆزی زیاتر لهناوچهكه؛ ئهمهش لهخۆیدا، لهبهرژهوهندی نیشتمانی ئهمریكا نییه.

بڕیاری كۆتایی چۆنیهتی وهڵامدانهوهی ئاژاوهگێڕییهكانی كۆماری ئیسلامی ئێران لهدهست سهرۆكی ئهمریكا دایه. بهلهبهر چاوگرتنی ههڵبژاردنهكانی ساڵی داهاتووی سهرۆكایهتی لهئهمریكا و بهڵێنهكانی دۆناڵد تڕامپ بۆ كۆتاییهێنان بهشهڕهبێكۆتاییهكان و هێنانهوهی سهربازهكان بۆ ئهمریكا، پێدهچێت سهرۆكی ئهمریكا لهئێستا دا بژاردهی گووشاری ئابووری و ههوڵی دیپڵۆماسی زیاتر لا پهسند بێت و بژاردهی سهربازیی، بۆ كاتی ناچاری راگرتبێت.


PM:03:38:07/10/2019




ئه‌م بابه‌ته 29 جار خوێنراوه‌ته‌وه‌‌